آموزش اطلاعات روغن صنعتی(گریس،روغن موتور)

سیر تا پیاز روغن های صنعتی

سیر تا پیاز روغن های صنعتی

روغن های صنعتی چیست ؟!

سیر تا پیاز روغن های صنعتی را یاد بگیرید: طیف وسعیــی از روغن ها می باشد که مصارف صنعتی متفاوتی دارند . اگر بخواهیم روغن های صنعتی یه لحاظ کاربرد تقسیــم بندی کنیم می توانیم آنها را در دسته بندی های روغن های روانکار ، روغن های انتقال قدرت ، روغن های خنک کننده و روغن های فرآیندی تقسیم بندی کنیـــم که در ادامه هر کدام را بیشتر توضیح خواهیم داد .

منشا ساخت روغـن های صـنـعتـی به دو زیر شاخه کلی تقسیم می شوند ، دسته اول روغـن های صـنـعتـی با پایه نفتی و روغـن های صـنـعتـی با غیر نفتی یا مصنوعی  تقسیـــم بندی می شوند . به روغن های صنعتی با پایه ی نفتی ، روغن مینرال و به روغن با پایه غیر نفتی ، سنتیک گفتــه می شود . برای اطلاعات بیشتر مقاله [ روغن سنتیک و مینرال کدام یک را انتخاب کنیم ؟ ] مطالعه شود .

تاريخچه روغن های صنعتی

تا قبل ازسال ۱۸۵۶میلادی روغن مورد نياز  برای مصارف مختلف مانند روانكاری چرخ گاری ها و ارابه ها ، روغن فرآوری چرم و ….  ازمنابع روغـن هـای حيـوانی مثـل روغن نهنگ ، گاو ، خوك و… وهمچنين روغن هاي گياهـــی بدست می امد و اسمی بعنوان روغن های صنعتی وجود نداشت ، ولــی به دليل اين كه مقاومـت انها پـايين بود وسريعاً تجزيه و فاسد می شدند و موارد استفـــاده آنها محدود بود. به مرور و با پیشرفت صنعت ، نیاز به مواد جدید بیشتر احساس میشد تا قادر باشند اصطكاك بين سطوح متحرك را كاهش دهند.

و پـس ازاسـتخراج نفت و پيشرفت سريع صنعت نفت در سال ١٨٨٣میلادی وبهبود فرايندهای تقطير و تصفيه نفت خام روغن های با پایه نفت توليد شده و جايگزين روغن های چرب گرديد و امكان استفاده از روغـن های صنــعتـی در مصارف مختلف فراهم شد . روغن های نفتــــی خيلي سريع برتری خود را نسبت به انواع ديگر روغـن ثابـت نمودنـد و در نتيجـه اسـتفاده ازروغن های حيوانی، نباتی ، ماهی و………  براي روغنكاری به تدريج منسوخ شد.

پیشرفت تکنولوژی ساخت فراوری روغن

همگام با پيشرفت صنايع نياز به روغن های باكيفيت بالاتربيشتر شد. درابتدا سعی گرديد با تصفيه بهتر روغن و افزودن مواد افزودنی جديدتر و باكيفيت بالاتر , روغن مناسب با طول عمر بيشتر توليد شود ولی باز با افزايش نيازهای زندگی و پيشرفت علم وتكنولوژی و دست يابی بشر به تكنولوژي های جديد و تسخير فضا و كرات ديگر نياز به توليد روغن های متعدد گرديد كه با تهيه وساخت روغن های صنعتی كه ازطريق فعل وانفعالات شيميائی پيچيده اي بدست می ايند ، روغن هائي ساخته شده كه قادربه تحمل رنج وسيعی ازفشارها و درجه حرارت ها برای كاربردهای خاص خود باشند.

همچنين ظهور انرژی هسته ای نيز بعـد ديگری بـه نيازهـای روان كننـده ها و روغـن های صنــعتـی وديگرمحصـولات نفتـی افـزوده است . وسايل موجود درصنايع هسته ای اعم از راكتورهای تحقيقاتی وتوليد نيرو ، ماشين الات فرايند سوخت ، حمل كنندها ، جرثقيل های تاسيسات توليد تشعشع و…..به روغن های صنعتی و گريس ها ومايعات آلی خاصی برای انجام روانكـاری دارند واز انجائی كه صنعت نيروگاه هسته اي هنوز در حال توسعه مي باشند ونمونه های طراحـی شـده وشـرايط عملياتی درحال تغييرهستند راه طولانی درپيش روی مهندسين ومحققين شـاغل درسـاخت روغن های صنعتی و روانكارهـا و گریس ها  قرارداده است.

روغن های صنعتی با پایه نفتی

روغن های صنعتی با پایه نفتی طیف استفاده گسترده ای از روغـن های صنــعتـی مخصوص ماشین آلات داخل منزل و ماشین آلات صنعتی و استفاده های عمومی را  دارند . روغـن های صنــعتـی معمولاً در کوره های تقطیر نفت خام به دست می آیند و با گرفتن عناصر مضر مانند گوگرد و فسفر و افزودن عناصری که خواص روغن را بهبود می بخشد . افزودنی های روغن ، موادی هستند مانند که مقاومت روغن را در دمای بالا ثابت نگه می دارد و به پایداری ویسکوزیته کمک می کند و در نهایت سبب می شود که روغـن های صنــعتـی با پایه نفتی در شرایط کاری مختلف خواص فیزیکی و شیمیایی خود را ثابت نگه دارند. برای اطلاعات بیشتر مقاله [ شاخص ویسکوزیته چیست و چرا مهم است ؟ ] مطالعه شود .

سیر تا پیاز روغن های صنعتی بر پایه گیاهی

روغـن های صنــعتـی بر پایه گیاهی همانطور که از نام آنها پیداست از فرآوری گیاهان خاص مانند (کاستور ، خردل و کلزا به دست می آید ) روغن های صنعتی بر پایه گیاهی به همراه افزودنی هایی که خواص روغن بر پایه گیاهی را بهبود می بخشند فرآوری و تولید می شوند .

 

کاربرد سیر تا پیاز روغن های صنعتی

روغـن های صنــعتـی ، همانطور که اشاره شد دارای طیف وسیعی از روغن ها با کاربرد صنعتی هستنــد .  یکی از تقسیـــم بندی آنها بر اساس میزان گرانروی می باشد . روغن های صنعتی که برای روانکاری مورد استفاده قرار میگیرند با توجه با کاربردشان در روانکاری در صنایع سبک یا سنگین ، با یک غلظت مشخص ویسکوزیته مورد استفاده قرار می گیرند .

روغن های روانکار که با نام روغن های سبک شناخته می شوند دارای با ویسکوزیته ۵ الی ۱۰ سانتی استوک هستند و در صنایع سبک مورد استفاده قرار می گیرند . یک سانتی استوک (1cSt) برابر یک میلیمتر مربع بر ثانیه است ، برای مثال آب در دمای ۲۰ درجه سانتـــی گراد دارای ویسکوزیته یک سانتی استوک (1cSt) می باشد . برای اطلاعات بیشتر مقاله [ شاخص ویسکوزیته چیست و چرا مهم است ؟ ] مطالعه شود .

۱) روغن های روانکارهای مهندسی

روانکارهای مهندسی طیف گسترده ای از روغن های روانکار هستند که برای کاربرد و مقاصد مختلف در صنعت از آنها استفاده می شود و معمولاً برای هر مشخصه خاص روانکار مشخص به خود آن تولید میشود مثلاً برای کاربرد طول عمر بالا یا دمای بالا یا دمای پایین یا سازگاری با مواد غذایی و در شرایط کاری در داخل دستگاه یا بیرون دستگاه باید در هر کدام از یک روانکار مشخص استفاده کنیم . لذا برای همین مقاصد روغن های روانکــار در صنایعی مانند : روغن گیربکس ، روغن کمپرسور ، روغن هیدرولیک و … مورد استفاده قرار می گیرند .

روغن های سبک برای روانکاری ماشین آلات با سرعت بالا و بار کم مورد استفاده قرار می گیرد این روغن ها مناسب برای دستگاه های نساجی برای دستگاه های ساخت و تولید مانند تراش ، فرز ، سی ان سی (CNC) می باشند . این نوع از روغن ها به منظور روانکاری ماشین آلات با سرعت متوسط و بارهای متوسط مورد استفاده قرار میگیرد  و برای روانکاری دستگاه هایی مانند دستگاه های چاپ ، دستگاه های هیدرولیک و … باید به سراغ روانکارها با ویسکوزیته بالاتر رفت .

روغن های سنگین برای روانکاری ماشین آلات با سرعت پائین و بار متوسط و زیاد مورد استفاده قرار می گیرند .  روغن ها با  ویسکوزیته ۱۰ الی ۳۰ سانتی استوک تا  دمای ۱۰۰ درجه سانتیگراد ، برای روانکاری تجهیزات صنعتی در سرعت های پایین و تحت بار سنگین مانند چرخدنده های مارپیچ و دستگاه های حفاری و ….  مناسب هستند .

۲) روغن انتقال قدرت – روغن هیدرولیک

روغن هیدرولیک جزو گروه روغن های صنعتی هستند که از آنها در سیستم های هیدرولیک  مورد استفاده قرار می گیرند و همه آنها باید دارای مشخصه درجه خلوص بالا و ثابت اکسیداسیون باشند . روغن هیدرولیک به منظور انتقال قدرت در پمپ های هیدرولیک ، هیدروموتورها و سایر تجهیزات هیدرولیک مورد استفاده قرار می گیرید ، روغن هیدرولیک باید داری گروانروی مشخص باشد اگر که گرانروی از حد مشخصی بیشتر باشد فشار زیادی برای به سیال در آوردن روغن به موتور دستگـــاه وارد میشود و از طرف دیگر اگر گرانروی روغن هیدرولیک از حد مشخصی کمتر باشد نمیتواند قدرت را انتقال بدهد و موجب نشتی زیاد در تجهیزات هیدرولیک میشود .

۳) روغن های انتقال حرارت

روغن های انتقال حرارت جزو گروه روغن های صنعتی هستند که از آنها در فرايند های عملیات حرارتی ، تبرید و … استفاده می شود . اساس این روغن ها همانطور که از نام آن نیز پیدا است برای گرفتن حرارت از محیط و قطعه کار می باشد و این روغن ها با ضریب انتقال حرارت مختلف برای کاربرد های گوناگون تولید می شوند .

یکی از کاربرد های روغن های انتقال حرارت در فرآیند کوینچ کردن یا سریع سرد کردن در سیال پس از عملیات حرارتی مانند عملیات حرارتی پسا جوشکاری PWHT ، عملیات حرارتی بلبرینگ ها و …. می باشد .

 

۴) روغن های برشی

روغن های برشی جزو گروه روغن های صنعتی هستند که از آنها در فرايند های مانند تراشکاری ، فرزکاری ، چرخدنده تراشی و … استفاده می شود . وظیفـــه روغن های برشی دور کردن براده از سطح قطعه کار و خنک کردن ابزار براده برداری است . این روغن ها به صورت گسترده در ماشینکاری سوپر آلیاژ ها استفاده می شوند .

سایر روغن های صنعتی

در این مقاله ۴ دستـــه بزرگ روغـن های صنــعتـی را بررسی کردیم ، اما اینها شامل تمام دسته های روغن های صنعتی نمی شوند بلکه برخی از آنها متعلق دو دسته می باشند مانند روغن موتور که دو وظیفه روانکاری و وظیفه انتقال حرارت را دارد .   روغن سيالی است كه كاربردهای بسيــار متنوع و نتيجتاً انواع بسيارگوناگون و انواع متفاوتی دارد ولی در نظر عده زیادی از مردم همه این ها یک نوع کالا جلوه می کنند و فرقی بین آنها گذاشته نمی شود يكی از دلايل اين امر احتمالا اين است كه روغن های صنعتی دارای ماده مشتركی هستند كه روغن پايه است می باشد . ولی تفاوت اصلی روغن های صنعتی در نوع پایه روغنی و نوع افزودنی های بکار رفته و شاخص ویسکوزیته می باشد  .

انواع روغن ها عبارت اند از:

الف- روغن های موتور Motor Oil
ب- روغن های توربين Turbine Oil
ج- روغن های چرخ دنده Gear Oil
د- روغن های صنعتی Industrial Oil
ه- روغن های انتقال حرارت Heat Transfer Oil
و- روغن های انتقال قدرت Hydraulic Oil
ز- روغن های خنك كننده تراشكاری Coolant Oil
ح- روغن های محافظ Protecting Oil
ط- روغن های عايق كننده Insulation Oil
ک- روغن های عمليات حرارتی وابكاری Quenching Oil
ل- روغن های عمليات نورد وشكل دهی فلزات
م- روغن های فرايندی شامل:
س- روغن های نساجی و روغن های فرآيند (روانكاری نرم كنندگی حفاظت جلوگيری ازالكتريسيته ساكن)
ع-روغن های فرايند لاستيك
ف-روغن های فرايند تولید چرم
ظ-روغن های فرايند كنف و……

 

Rate this post

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوزده − 10 =