اصول بازرسی چشمی VT و کنترل ابعادی جوش شرکت تامین روانکار کارو
آموزش تست های غیر مخرب NDT

اصول بازرسی چشمی VT و کنترل ابعادی جوش

اصول بازرسی چشمی VT و کنترل ابعادی جوش

جوشکاری یکی از مهمترین روش های اتصال دایمی قطعات است ، که امروزه با پیشرفت هایی که در زمینه اتصال مواد با جوشکاری و پیشرفت هایی که در روش ها و تکنیک های جوشکاری صورت گرفته است ، جوشکاری بسیار مورد توجه قرار گرفته است . برای اینکه از عملکرد یک اتصال جوشی کاملاً مطمئن شویم باید آن را ارزیابی کنیــم که به این کار بازرسی جوش گفته می شود . روش متداول بازرسی جوش تست غیر مخرب NDT است که دارای انواع مختلفی است که اولین گام قبل از انجام تست، بازرسی چشمی VT جوش و کنترل ابعادی جوش است .

اما نباید فراموش کرد که مزیت های فراوان جوشکاری تنها یک روی سکه است ، روی دیگر سکه این است که انجام جوشکاری خود یک نقص به حساب می آید چرا که حرارت ناشی از جوشکاری و تغییرات متالوریکی ناحیه جوشکاری که به وجود می آید غیر قابل چشم پوشی است که خود همین موضوع می تواند مشکلاتی را ایجاد کند .

نحوه اطمینان از عملکرد صحیح اتصال جوشی

برای اطمینان از عملکرد صحیح اتصال جوشی ، كنترل قطعات جوش كاری شده در سازه ها از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا اگر عیوب این قطعات شناسایی نشود و رفع نگردند می تواند خسارت های جبران ناپذیری برای ما ایجاد کنند چه بسا این خسارت ها در طول سال های گذشته هم مالی و هم جانی بوده اند . از غرق شدن کشتی ها تا ترکیدن مخزن های تحت فشار و …. { برای اطلاعات بیشتر مقاله شکست در سازه های جوشی مطالعه شود }

قطعاً نمی شود انجام فرآیند جوشکاری رو بخاطر آنجه که عیوب احتمالی جوش است کنار گذاشت لذا کاری که از دست ما بر می آید این است که قطعات جوشکاری رو قبل از آزمایش تست کنیم دو روش کلی برای آزمایش جوش وجود دارد .

۱) تست مخرب جوش

۲) تست غیر مخرب جوش NDT

روش های تست غیر مخرب جوش NDT روش های متداول تری نسبت تست مخرب جوش برای بازرسی جوش هستند چرا که بعد از انجام آزمایش قطعه قابلیت استفاده شدن را دارد اما برای تست مخرب جوش قطعه بعد از انجام آزمایش تخریب خواهد شد . تست غیر مخرب جوش NDT انواع مختلفی از جمله VT , UT , RT , MT , ET , …. دارد .

بازرسی چشمی VT چیست؟

بازرسی چشمیVT که مخفف کلمه انگلیسی visual test  است یکی از متداول ترین روش های بازرسی جوش است و علت آن ساده بودن و ازران بودن این تست نسبت به سایر روش های بازرسی است . بازرسی چشمی VT  هم می تواند با چشم غیر مسلح و هم با چشم مسلح انجام شود

کنترل ابعادی جوش علاوه بر اینکه با بازرسی چشمی VT جوش ممکن است ، با تست VT جوش قادر خواهیــم بود تمام عیوب ظاهری جوشکاری مانند ترک های سطحی ، بریدگی کناره جوش ، روی هم افتادگی ، ذوب ناقص و … را مشخص کنیـــم . [مقاله آشنایی با انواع عیوب جوش مطالعه شود ] اما تنها نکته منفی بازرسی چشمی VT  این است که در این روش تنها عیوبی قابل تشخیص است که به هر نحوی به سطح راه پیدا کرده باشد و عیوبی که در داخل جوش وجود دارند با این روش متاسفانه قابل تشخیص نیست .

اصول بازرسی چشمی جوش VT

برای انجام بازرسی چشمی جوش VT باید یک بازرس جوش به ۲ موضوع تسلط کافی داشتــــه باشد، که بتواند جوش با کیفیت را از جوش بی کیفیت تفکیک کند

  • آشنایی با عیوب جوش
  • توانایی کار با گیج های اندازه گیری جوش

۱) آشنایی با عیوب جوش

عیوب جوشکاری میتواند علل مختلفی داشته باشند که جوش ویژگی مطلوب مورد نظر ما را نداشته باشد ، برای آشنــــایی با عیوب جوش مقاله {۰ تا ۱۰۰ آشنایی با عیوب جوش } را مطالعه کنید .

۲) توانایی کار با گیج های اندازه گیری جوش

یک بازرس جوش ماهر باید توانایی کار با گیج های جوشکاری را داشته باشد ما در ادامه انواع گیج های جوشکاری را خدمت دوستــــان توضیح خواهیم داد .

انواع گیج های جوشکاری

گیج های جوشکاری وسایلی هستند که با کمک آنها میتوانیم ابعاد جوش را اندازه گیری کنیم و کنترل ابعادی جوش را بررسی کنیم که آیا جوش استانداردهای لازم را دارد یا خیر ، گیج های جوشکاری یکی از ابزار مهم برای بازرسی چشمی VT است . ادامه با مهمترین گیج های جوشکاری آشنـــــا میشویم .

الف) گیج جوشکاری AWS

با استفاده از گیج جوشکاری AWS میتوانیم موارد زیر را اندازه گیری کنیم .

  • اندازه گیری گرده جوش شیاری
  • اندازه گیری گلویی جوش گوشه‌ایی (محدب،مقعر)
  • اندازه گیری ساق جوش گوشه‌ایی
ب) گیج جوشکاری HIGH-LOW

با استفاده از گیج جوشکاری HIGH-LOW می توانیم موارد زیر را اندازه گیری کنیم . گیج جوشکاری HIGH-LOW یکی از گیج های مهم در بازرسی چشمی VT است .

  • اندازه گیری شعاع گرده جوش شیاری
  • اندازه گیری HIGH-LOW  داخلی
  • اندازه گیری HIGH-LOW خارجی
  • اندازه گیری ساق جوش گوشه
ج) گیج جوشکاری V-WAC یـــــا گیج جوشکاری UNDERCUT

با استفاده از گیج جوشکاری V-WAC یـا گیج جوشکاری UNDERCUT می توانیم موارد زیر را اندازه گیری کنیم .

  • اندازه گیری عمق بریدگی کناره
  • اندازه گیری ارتفاع گرده جوش شیاری
  • اندازه گیری ساق جوش گوشه‌ایی
د) گیج جوشکاری SEAM

با استفاده از گیج جوشکاری SEAM میتوانیم موارد زیر را اندازه گیری کنیم .

  • کنترل زاویه شیار ۶۰،۷۰،۸۰،۹۰ درجه
  • اندازه گیری گلویی جوش گوشه ایی
  • اندازه گیری ارتفاع گرده جوش شیاری
ه) گیج جوشکاری TAPER

با استفاده از گیج جوشکاری TAPER میتوانیم موارد زیر را اندازه گیری کنیم . گیج جوشکاری TAPER یک گیج های مهم در بازرسی چشمی VT برای اندازه گیری ROOT GAP در جوشکاری است .

  • اندازه گیری فاصله درز
و) گیج جوشکاری FILLET

با استفاده از گیج جوشکاری FILLET میتوانیم موارد زیر را اندازه گیری کنیم .

  • کنترل سایز جوش گوشه‌ایی (محدب،مقعر،تخت)

چرا تست چشمی VT اولین و مهمترین تست غیرمخرب است ؟!

بازرسی چشمی جوش  ، اولین گام برای تست جوش است چرا که نیاز به تجهیرات زیادی ندارد و در بسیاری از مواقع با چشم غیر مسلح انجام میشود .

دلیل دیگر اهمیت تست چشمی این است که اگر یک جوش از تست VT مردود شود دیگر نیاز به انجام سایر تست های غیر مخرب جوش مانند PT , UT , MT  نیست . البتــــه که نباید طرف دوم قضیه را فراموش کرد چرا که اگر جوشی از نظر تست چشمی قابل قبول باید نمی توانیم بصورت قطعی بیــــان کنیم که این جوش بدون عیب است و نیاز به سایر تست های جوش هست تا از قابلیت اطمینان پذیری جوش مطمئن بشویم .

آیــا همیشه نیاز است علاوه بر تست چشمی سراغ سایر تست های غیر مخرب NDT برویم ؟!

اگر بخواهم پاسخ را در یک کلمه جواب را بیان کنم باید بگویم بستـــــــگی به حساسیت و قابیلیت اطمیــنان پذیری جوش مورد نظر شما دارد ، قطعاً که جوش ها در کیفیت های مختلف انجام میشوند و حساسیت جوش مخزن تحت فشار با حساسیت جوش اتصالی در و پنجــــره برابر نیست لذا محدوده پذیرش جوش هم متفاوت است و اینجاست که مرز بین جوش قابل قبول و جوش مردود مشخص می شود .

Rate this post

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 × پنج =